Hasta Bakıcı Seçiminde Sık Yapılan Hatalar

1. Hastalığa değil, yalnızca “bakıcı”ya bakmak

Yatağa bağımlı bir hastanın bakımıyla ameliyat sonrası birkaç hafta destek gereken bir hastanın bakımı aynı iş değildir. Yatalak hastada pozisyon değiştirme ve bası yarasını önleme, felçli hastada transfer ve günlük egzersizlere eşlik, demanslı hastada gece uyanmaları ve davranış değişiklikleriyle başa çıkma ayrı deneyimler ister.

Doğrusu: Adaydan önceki hastasının durumunu somut olarak anlatmasını isteyin ve deneyimi sizin hastanızın durumuyla eşleştirin.

2. Bakıcıdan tıbbi işlem beklemek

Aileler çoğu zaman bakıcının iğne yapmasını, serum takmasını, sondayı değiştirmesini ya da yara pansumanı yapmasını bekler. Bunlar hemşire ve diğer sağlık personelinin işidir; sağlık personeli olmayan bakıcının bu işlemleri yapması hem hasta için risklidir hem de sorumluluk doğurur.

Doğrusu: Bakıcı günlük bakımı üstlenir: beslenme, kişisel temizlik, pozisyon verme, doktorun yazdığı ağızdan alınan ilaçları saatinde verme ve gözlemlerini aileye iletme. Tıbbi işlemler için Sağlık Bakanlığı’nın evde sağlık hizmetine başvurulur; başvuru 444 38 33 hattından, aile hekiminden ya da e-Nabız’dan yapılır.

3. Görev tanımını yazmamak

“Hastaya bakacak, evi de biraz toplar” gibi belirsiz anlaşmalar ilk haftadan anlaşmazlık doğurur. Bakıcının hastaya ayırması gereken zaman, beklenmeyen ev işleri yüzünden azalır.

Doğrusu: Günlük akışı, ilaç saatlerini, beslenme ve banyo düzenini, bakım dışında beklenen işleri ve bakıcının yapmayacağı işleri yazılı hâle getirin. Görev tanımı değiştiğinde yazılı metni de güncelleyin.

4. Gece yükünü hesaba katmamak

Gece sık uyanan, tuvalete kaldırılması ya da pozisyonu değiştirilmesi gereken hastada tek bir yatılı bakıcıdan hem gündüz hem gece tam performans beklemek sürdürülemez. Uykusuz kalan bakıcı yorulur, hata yapar ve kısa sürede işi bırakır.

Doğrusu: Gece ihtiyacını baştan dürüstçe tarif edin. Gece yükü ağırsa gündüzlü bakıcıya ek bir gece refakatçisi düşünün. Yatılı bakıcının haftalık izin hakkını da planlayın: işveren her hafta bir tam gün tatil vermekle yükümlüdür (6098 sayılı Kanun, madde 421).

5. Referansı aramamak ve belgeleri görmemek

Aciliyet hissiyle ilk görüşülen adayla hemen başlamak yaygındır. Oysa hasta bakımında önceki işverenin söyledikleri, görüşmedeki anlatımdan daha güvenilir bilgidir.

Doğrusu: Önceki işverenle kendiniz konuşun; adli sicil belgesini e-Devlet barkoduyla doğrulayın.

6. SGK kaydını ertelemek

“Önce bir deneyelim” diye sigorta girişinin ertelenmesi sık görülür. Bakıcının işvereni ailedir; iş kazası ya da hastalık durumunda kayıtsız çalıştırmanın sorumluluğu aileye kalır.

Doğrusu: Ev hizmetlerinde sigortanın türü aylık çalışma gün sayısına bağlıdır: ayda 10 gün ve üzeri çalışan bakıcı diğer çalışanlar gibi tam sigortalı olur; 10 günden az çalışmada aile yalnızca iş kazası ve meslek hastalığı primi öder (5510 sayılı Kanun, ek madde 9). Girişi işe başlarken e-Devlet üzerinden yapın.

7. Evi ve düzeni hazırlamamak

Bakıcı ne kadar deneyimli olursa olsun, uygun olmayan bir ortamda işini iyi yapamaz. Tek kişilik yüksek yatak, kaygan banyo ya da bakıcının dinlenebileceği bir alanın olmaması hem hastayı hem bakıcıyı zorlar.

Doğrusu: Uzun süreli yatan hastada doktorunuzun önerisiyle hasta yatağı ve havalı yatak, banyoda tutunma barı ve kaymaz zemin gibi düzenlemeleri bakıcı başlamadan yapın. Yatılı bakıcıya ayrı bir oda ayırın.

8. Yedek planı olmamak

Bakıcının izin günü, hastalanması ya da ani ayrılması, planı olmayan aileyi bir gecede zor durumda bırakır.

Doğrusu: İzin gününde hastanın yanında kimin kalacağını baştan belirleyin. Bir büroyla çalışıyorsanız değişim koşullarını öğrenin: Bakıcınız ile yapılan sözleşmelerde 3 ay içinde aday ayrılırsa ücretsiz yeni aday önerilir. Hastane yatışlarında hastanın yanında kalacak biri gerekirse hastane refakatçisi ayrı bir seçenektir. Hasta bakımı hizmetinin ayrıntıları hasta bakıcı sayfamızda.