Çocuk bakıcısının işi yaşla değişir
Aynı unvan, üç yaşındaki bir çocuk için oyun ve öz bakım, sekiz yaşındaki için okul ve ödev düzeni, on bir yaşındaki için takip ve yönlendirme demektir.
Okul öncesi: oyun ve öz bakım
MEB düzeninde anaokulu kural olarak yarım gündür, yaklaşık 5 saat. Kalan saatleri bakıcı oyun, açık hava, yemek ve dinlenmeyle kurar, öz bakımı pekiştirir.
- Günde en az 180 dk hareket (3-4 yaş)
- Ekran günde en fazla 1 saat (3-4 yaş)
- Öğle uykusu dahil 10-13 saat uyku
- 4 yaşına kadar bütün üzüm, kuruyemiş yok
İlkokul: okul düzeni ve ödev
Bakıcı sabah hazırlığını, okula ya da servise teslimi, okul çıkışını ve ödev saatini üstlenir; ödevi çocuğun yerine yapmaz. İkili öğretimde saatler kayar.
- Ödev için sabit saat ve masa
- Okul duyurularını aileye iletme
- Günde ortalama en az 60 dk hareket
- 9-12 saat uykuya göre akşam düzeni
Ortaokula geçiş: yönlendirme
Çocuk birçok işini kendi yapar; bakıcının işi yapmaktan takip etmeye döner. Kurs ve spor ulaşımı, telefon ve oyun kuralları öne çıkar.
- Kurs ve spor saatlerini takip
- Telefon ve oyun kurallarını uygulama
- Çantasını, odasını kendisine toplatma
- Su ve bisiklette yetişkin gözetimi
Bir okul günü: saat saat örnek akış
Tam gün okula giden 7 yaşındaki bir çocuk ve gündüzlü bakıcı için örnek bir hafta içi. Okul sabahçı ya da öğlenci olduğunda aynı işler günün başka saatlerine kayar.
- 08.00Kahvaltı, giyinme, çantaKahvaltı hazırlanır, giyinmeye yardım edilir; beslenme çantası, su şişesi ve okul notları çantaya konur.
- 08.30Okula ya da servise teslimServis durağında araç gelene kadar beklenir; yürüyerek gidiliyorsa yol kuralları birlikte uygulanır.
- OkuldaÇocuğa ait işler ve hazırlıkÇocuğun odası, çamaşırı, akşam yemeğinin hazırlığı: iş tanımında yazılı olan işler yapılır.
- 15.30Okul çıkışı ve ara öğünÇocuk teslim alınır, eve dönülür; ara öğün ve kısa bir dinlenme. Okuldan gelen not aileye iletilir.
- 16.15Ödev saatiHer gün aynı saat ve masa. Bakıcı başlatır, takip eder, takılınca ipucu verir; ödevi çocuk yapar.
- 17.00Hareket ve serbest oyunPark, bisiklet ya da top oyunu; önerilen günlük hareketin bir kısmı bu saatte tamamlanır.
- 18.00Akşam yemeği ve ebeveyne devirKısa özet verilir: ne yedi, ödev bitti mi, okuldan ne geldi, olağan dışı bir şey oldu mu.
- 20.30Uyku hazırlığı (yatılı düzende)Banyo, kitap, ışıklar. 07.30’da kalkan çocuk 21.00’de yatarsa 10,5 saat uyur; önerilen aralık 9-12 saat.
Saatler örnektir; okulun giriş çıkış saatine, servisin güzergâhına ve çocuğun kurslarına göre değişir. Okul öncesi çocukta bakıcının yoğun saatleri, yarım günlük okulun öncesine ya da sonrasına toplanır.
Ödevden disipline: baştan konuşulacak beş sınır
Ödev: bakıcı düzeni kurar, içeriği üstlenmez
Bakıcının ödevdeki işi düzeni kurmaktır: her gün aynı saat ve masa, başlamadan önce yönergenin birlikte okunması, takılınca ipucu, bitince kısa bir kontrol. Ödevi çocuğun yerine yapmak ya da çocuğun çözmesi gereken soruyu çözmek bu işin dışındadır. Konu anlatımı gerektiren bir eksik fark edildiğinde bunu aileye ve öğretmene iletmek bakıcının görevidir.
Ebeveynlerle yapılan araştırmalar da bu ayrımı destekliyor. Ebeveynlerin ödeve katılımını inceleyen bir meta-analizde, ailelerin ödev desteği konusunda eğitildiği deneysel çalışmalarda ilkokul çocuklarının ödevleri tamamlama oranı arttı ve ödevle ilgili sorunlar azaldı. Katılım biçimleri içinde başarıyla en güçlü ilişkiyi ödev için kural ve düzen koymak gösterdi; bu ikinci bulgu ilişkiseldir, neden-sonuç kanıtı sayılmaz.
Ekran: kuralı aile koyar, bakıcı uygular
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), 3-4 yaş için ekran başında hareketsiz geçen süreyi günde en fazla 1 saatle sınırlıyor. 5-17 yaş için bir dakika sınırı vermiyor; özellikle eğlence amaçlı ekran süresinin azaltılmasını öneriyor. Amerikan Pediatri Akademisi’nin güncellenen politika metni de konuyu yalnızca süre sınırıyla ele almıyor: etkileşimi ve ticari getiriyi öne çıkaran dijital ürünlerin kullanımı uzatabildiğini, bunun da uyku ve hareket gibi sağlıklı davranışların yerini alabildiğini vurguluyor.
Bakıcı için pratik karşılığı yazılı bir kuraldır: hangi içerik, günün hangi saatinde, evin hangi odasında ve ne kadar süre. Kural netse çocuk itiraz ettiğinde bakıcı pazarlığa girmez; akşam ebeveynin kuralıyla çelişen ikinci bir düzen de oluşmaz.
Servis, araba ve okul çıkışı
Servisle giden çocukta bakıcının işi durakta zamanında olmak ve çocuğu teslim almaktır; servis şoförünün ve firmanın telefonunu bakıcıyla paylaşın. Okul Servis Araçları Hizmet Yönetmeliği’ne göre servis araçlarında araç takip sistemi bulunur ve taşımacı bu verileri istendiğinde velilerle paylaşmakla yükümlüdür. Çocuğu okuldan bakıcının alacağı günleri okula yazılı bildirmek, kapıda yaşanabilecek bir tereddüdü önler.
Bakıcı çocuğu arabayla taşıyacaksa kural nettir: Karayolları Trafik Yönetmeliği’ne göre otomobilde boyu 150 cm’den kısa ve 36 kg’ın altındaki çocuklar, ağırlığına uygun çocuk bağlama sistemiyle, yani çocuk koltuğu ya da yükselticiyle taşınır. Boyu 135 cm’yi geçen çocuk, ön koltukta oturmamak şartıyla emniyet kemeri kullanabilir. Takside çocuk koltuğu yoksa çocuk arka koltukta oturur. Bakıcının ehliyetini, araç kullanma deneyimini ve koltuğu doğru takıp takamadığını tanışmada sorun.
Ev işleri: çocuğa ait olanla evin geneli
İş tanımında iki grubu ayırın: çocuğa ait işler (yemeği, bulaşığı, çamaşırı, odasının toplanması) ve evin geneli (temizlik, ütü, alışveriş). İkinci grubu da isteyecekseniz bunu ön görüşmede söyleyin; hem uygun aday sayısını hem ücreti etkiler. Ev işinin ağır bastığı bir düzende ev yardımcısı daha doğru bir eşleşme olabilir.
Kurallar ve disiplin
Bakıcı ailenin kurallarını uygular, kendi kurallarını getirmez; hangi davranışta ne yapılacağı önceden konuşulur ve ebeveyn akşam aynı çizgiyi sürdürür. Fiziksel ceza, tehdit ve aşağılama hiçbir koşulda işin parçası değildir. DSÖ’ye göre fiziksel cezanın çocuk için hiçbir olumlu sonucu yoktur; beden ve ruh sağlığına zarar verir, davranış sorunlarını zamanla artırır. Gün içinde yaşanan bir kaza ya da sorun aynı gün aileye anlatılır.
Gündüzlü, okul sonrası ya da yatılı çocuk bakıcısı
Okul öncesi çocukta ve ikili öğretimde gündüzlü bakıcı öne çıkar, çünkü okul günü yarım gündür. Tam gün okula giden 6-12 yaş çocukta ihtiyaç çoğunlukla okul çıkışından akşama kadardır; bu da okul sonrası yarım gün çalışmayı gündeme getirir. Mesai erken başlıyor, geç bitiyor ya da sık seyahat varsa yatılı düzen düşünülür.
| Ölçüt | Gündüzlü (tam gün) | Okul sonrası (yarım gün) | Yatılı |
|---|---|---|---|
| Uygun olduğu düzen | Okul öncesi, ikili öğretim, uzun mesai | Tam gün okul, akşama kadar mesai | Erken çıkış, geç dönüş, sık seyahat |
| Bakıcının günü | Sabah hazırlıktan akşam devrine | Okul çıkışından akşam devrine | Evde yaşar; çalışma ve dinlenme saati yazılır |
| Okul tatilinde | Aynı saatler, çocuk bütün gün evde | Tam güne geçiş ya da ek destek gerekebilir | Aynı düzen, gün daha yoğun |
| SGK | Ayda 10 gün ve üzeri: tüm sigorta kolları | Saatten hesaplanan gün 10’u aşarsa tüm kollar | Tüm sigorta kolları |
| Aileye ek gider | Yol, öğle yemeği | Yol; saatine göre yemek | Oda ve yemek (yasal yükümlülük) |
| Yazılı kural gereken konu | Akşam devir saati, geç kalma | Hastalık ve tatil günlerinde ne olacağı | Haftalık tam gün izin, gece uyanma |
| Ücret bilgisi | Görev tanımına göre | Saat ve gün sayısına göre | Yabancı uyruklu: 1.800-2.000 USD/ay |
SGK satırı 5510 sayılı Kanun’a, yatılı düzendeki oda, yemek ve haftalık izin yükümlülüğü Türk Borçlar Kanunu’na dayanır. USD tutarı İstanbul için yayımladığımız 2026 ortalamasıdır; SGK primi, yol ve yemek dahil değildir.
Çocuk bakıcısı maaşı 2026: yasal taban ve toplam maliyet
Çocuk bakıcısı ücreti tek bir tarifeyle belirlenmez; çalışma şekli, saatler, çocuk sayısı ve görev tanımı tutarı değiştirir. Yasal alt sınır ise nettir: 2026’da tam zamanlı çalışmada asgari ücret net 28.075,50 TL, brüt 33.030 TL’dir. Ev hizmetleri İş Kanunu’nun kapsamı dışında kalsa da Asgari Ücret Yönetmeliği, İş Kanunu’na tabi olsun olmasın iş sözleşmesiyle çalışan herkesi kapsar ve işverenin sağladığı sosyal yardımlar gerekçesiyle asgari ücretten indirim yapılmasını yasaklar. Yatılı bakıcıya verilen oda ve yemek bu yüzden ücreti tabanın altına çekmez.
Yabancı uyruklu, İngilizce ya da Türkçe bilen yatılı bakıcılarda İstanbul için yayımladığımız aylık ortalama 1.800-2.000 USD’dir; SGK primi, yol ve yemek bu tutara dahil değildir. Yabancı uyruklu bir bakıcının çalışabilmesi için, Uluslararası İşgücü Kanunu’ndaki istisnalar dışında Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’ndan çalışma izni alınması gerekir; süreci Filipinli bakıcı sayfamızda anlatıyoruz.
Tutarı yukarı ya da aşağı çeken etkenler
- Çalışma şekli ve saat: yatılı, tam gün ya da okul sonrası; haftada kaç gün.
- Çocuk sayısı ve yaş farkı: iki çocuğun programı ne kadar ayrışırsa iş yükü o kadar artar.
- Ek görevler: yemek pişirme, evin genel işleri, araç kullanma.
- Dil: evde İngilizce konuşulmasını istemek.
- Deneyim: aynı yaş grubunda, referansla doğrulanmış çalışma geçmişi.
- Ulaşım: evin konumu ve bakıcının yol süresi.
Net ücretin üstüne eklenenler
Aile işveren olduğu için sigorta bildirimi de aileye aittir. 5510 sayılı Kanun’a göre bakıcı aynı ailenin yanında ayda 10 gün ve daha fazla çalışıyorsa tüm sigorta kollarından bildirilir; bildirim en geç çalışmanın geçtiği ayın sonuna kadar yapılır. 10 günden az çalışmada yalnızca iş kazası ve meslek hastalığı primi ödenir; tutarı, günlük prime esas kazanç alt sınırının yüzde 2’sidir ve çalışılan süreyle orantılıdır. Gün sayısı takvime göre değil, ay içindeki çalışma saatlerinin toplamından hesaplanır; hafta içi her gün birkaç saat gelen bir bakıcının hangi gruba girdiği bu yüzden saat toplamına bakılarak belirlenir.
10 gün ve üzeri çalışmada kayıt, e-Devlet’teki “İşyeri Bildirgesi (4-a’lı Sigortalı Çalıştırılanlar Yönünden)” uygulamasında tescil tipi olarak “Gerçek Kişi” ve Kolay İşverenlik seçilerek yapılır. SGK’nın rehberinde çocuk bakıcısı için örnek meslek kodu 5311.01’dir. Ücret beyan ekranında girilir; giriş yapılmazsa sistem asgari ücret alt sınırını esas alır. Prim borcu her ayın 15’inden sonra otomatik oluşur ve ay sonuna kadar ödenir. Bakıcınız bu adımlarda aileyi yönlendirir.
Sigortanın dışında yol ve yemek giderleri, yatılı çalışmada oda ve yemek eklenir. Türk Borçlar Kanunu, işverenle aynı evde yaşayan çalışana yeterli gıda ve uygun barınak sağlanmasını öngörür. Her çalışana haftada bir tam gün tatil ve en az bir yıl çalışmış olana yılda en az iki hafta ücretli izin verilmesi de aynı kanunun gereğidir; 50 yaşından büyük çalışanda yıllık izin en az üç haftadır. Yatılı düzenin ayrıntıları yatılı bakıcı sayfamızda, bakım türlerine göre tutarlar bakıcı ücretleri rehberinde yer alıyor.
Tanışmada bakıcı adayına sorulacaklar
- Aynı yaşta çocukla deneyimReferansta çocukların yaşını, süreyi ve ayrılık nedenini sorun.
- Bir gününü anlatmasıÖnceki işinde sıradan bir günü saat saat anlatmasını isteyin.
- Zor an ve disiplinÖdevi reddeden çocuğa ne yapar? Fiziksel ceza kabul edilemez.
- İlk yardım sertifikası16 saatlik eğitimle alınır, 3 yıl geçerlidir; tarihine bakın.
- Ehliyet ve çocuk koltuğuAraba kullanacaksa ehliyetini ve koltuğu takabildiğini sorun.
- Yüzme ve su başıHavuz ya da yazlık varsa yüzme bilip bilmediğini öğrenin.
- Fotoğraf ve paylaşım kuralıÇocuğun fotoğrafı ve konumu paylaşılmaz; baştan konuşun.
- Aracı kurumun izniBüronun izin numarasını İŞKUR’un büro listesinden doğrulayın.
Ön görüşmeden sözleşmeye dört adım
- 1Ücretsiz ön görüşmeÇocuğun yaşı, okul saatleri, servis ve ödev düzeni konuşulur.
- 2Uygun adaylarİhtiyaca uyan, belgeleri ve referansları kontrol edilmiş adaylar sunulur.
- 3TanışmaAdaylarla evinizde ya da Mecidiyeköy’deki ofisimizde görüşürsünüz.
- 4Yazılı sözleşme3 ay geçerli; bu sürede ayrılık olursa ücretsiz yeni aday desteği verilir.
İhtiyaç farklıysa: yakın hizmetler
İhtiyaç daha çok oyun, dil, okulda birebir destek ya da haftada birkaç saatlik yardımsa aşağıdaki hizmetlerden biri daha doğru bir eşleşme olabilir.
Çocuk bakıcısı seçerken sorulan diğer sorular
Çocuk bakıcısında hangi belge ve eğitim aranmalı?
Evde çalışacak bakıcıdan hangi belgeyi isteyeceğinize aile olarak siz karar verirsiniz. Sık karşılaşılan üç belge var: meslek lisesi ya da önlisansın çocuk gelişimi programlarından alınan diploma, Mesleki Yeterlilik Kurumu’nun teorik ve performans sınavıyla verdiği Çocuk Bakım Elemanı (Seviye 3 ya da 4) belgesi ve ilk yardımcı sertifikası. Belge bir göstergedir; aynı yaş grubunda referansla doğrulanmış deneyim, günlük işin nasıl yapılacağını daha doğrudan gösterir.
İki kardeşe aynı bakıcı bakabilir mi?
Bakabilir; belirleyici olan kardeşlerin yaş farkı ve programlarının ne kadar çakıştığıdır. Üç yaşındaki bir çocuk ile dokuz yaşındaki kardeşi aynı saatte farklı şeylere ihtiyaç duyar: biri yakın gözetim ve oyun, diğeri ödev düzeni ister. Çocuk sayısını ve yaşlarını ön görüşmede belirtmek hem adayın deneyimini hem ücreti baştan netleştirir; kardeşlerden biri 3 yaşından küçükse bebek bakımı deneyimi de aranır.
Okul tatillerinde bakıcının düzeni nasıl değişir?
Okul kapanınca çocuk bütün gün evdedir; bakıcının saatleri de görevleri de değişir. Yaz dönemi saatlerini, tatile ya da yazlığa eşlik edip etmeyeceğini ve bu dönemin ücretini sözleşmeye baştan yazmak sonradan anlaşmazlığı önler. Havuz ya da deniz varsa bir yetişkinin suyun başında aktif gözetimde kalması gerekir: DSÖ’ye göre boğulma, dünyada 5-14 yaş çocuklarda üçüncü sıradaki ölüm nedenidir.
Çocuk bakıcıya ısınamazsa ne yapmalı?
İlk günlerde ebeveynlerden birinin de evde olduğu kısa bir geçiş, çocuğun bakıcıyı tanıdık bir ortamda tanımasını kolaylaştırır. Sorunu önce çocuğun anlatımıyla, sonra bakıcıyla ayrı ayrı konuşun; zorlanmanın yeni kurallardan mı, iletişimden mi, değişen rutinden mi kaynaklandığını ayırmak çözümü belirler. Uyum kurulamazsa deneme süresi uygulanmaz; bunun yerine sözleşmenin 3 aylık geçerlilik süresi içinde ücretsiz yeni aday desteği verilir.
Okul açılmadan ne kadar önce bakıcı aramalıyız?
Uygun adaylar genellikle ön görüşmeden sonraki birkaç iş günü içinde sunulur; kesin süre ihtiyacın ayrıntısına bağlıdır. Okul başlangıcı ya da işe dönüş gibi tarihi belli bir ihtiyaçta ön görüşmeyi birkaç hafta önce yapmak, tanışma ve sözleşmenin yanında çocuğun bakıcıya alışması için de zaman bırakır.
Ankara ya da İzmir’de çocuk bakıcısı bulabilir miyim?
Hizmetimiz ağırlıklı olarak İstanbul’un Avrupa ve Anadolu yakasındadır; Ankara ve İzmir’deki ailelere de aday yönlendiriyoruz. Ön görüşmede semtinizi belirtin; özellikle gündüzlü çalışmada bakıcının evinize ulaşım süresi, aday seçiminin ölçütlerinden biridir.
